Ds. Van den Herik 25 jaar predikant: Geen simpele antwoorden op complexe vragen

Ds. A. J. van den Herik: „De periode tijdens de mkz-crisis, toen ik in Oene stond, was misschien wel de mooiste tijd van mijn leven.” beeld RD, Anton Dommerholt

Het Woord van God is duidelijk, maar ook weerbarstig, meent ds. A. J. van den Herik. „Bijbels onderbouwde meningen zijn doorgaans geen oneliners”. Afgelopen zondag stond de hervormde predikant uit Dordrecht 25 jaar in het ambt.

Op zondag 6 september deed ds. Van den Herik intrede in de Augustijnenkerk, de oudste protestantse kerk van Dordrecht. Een week later was hij in de hervormde gemeente van Moordrecht, zijn eerste gemeente, in verband met zijn 25-jarig ambtsjubileum. Hij preekte er over 2 Samuël 22:31,32: „Gods weg is volmaakt, de woorden van de Heere zijn gelouterd, Hij is een schild voor allen die tot Hem de toevlucht nemen. Want wie is God, behalve de Heere? Wie is een rots dan alleen onze God?”

Mkz-crisis

Ondanks alle drukte is zijn studeerkamer –met afbeeldingen van de kerk van Moerkapelle en zijn promotie aan de Vrije Universiteit Amsterdam– keurig op orde. De boeken van ds. J. T. Doornenbal, ooit predikant in Oene, hebben een mooie plaats gekregen.

In die plaats was ds. Van den Herik predikant tijdens de mkz-crisis, toen hele veestapels geruimd werden in verband met een besmettelijke veeziekte. Oene was in 2001 het epicentrum van de ziekte. „Die periode was misschien wel de mooiste tijd van mijn leven”, zegt hij er nu van. „Dat was niet om de ziekte natuurlijk, maar wel om het gezamenlijke optrekken van het hele dorp in die moeilijke tijd. Ik was dicht bij de mensen en heb hun daadwerkelijk steun kunnen bieden. Een mooi moment was het ook toen koningin Beatrix in de kerk zat en ik haar daarna uitvoerig gesproken heb.”

De predikant schreef er, samen met anderen, een boekje over en probeerde de crisis te duiden. „Dat was niet eenvoudig. De Bijbel laat geen ruimte voor oneliners als: „De ziekte was zonder meer een straf van God.” Dat was het misschien wel, maar er was ook een andere kant. Het was ook een beproeving. De profeet Habakuk zei dat hij zich in de Heere zou verblijden als de vijgenboom niet in bloei zou staan. En hoe zit het met het lijden in het boek Job?”

De duiding van de coronapandemie is ook niet eenvoudig, vindt ds. Van den Herik. „Het is in ieder geval een waarschuwing van God over onze manier van omgaan met de wereld, maar waarschijnlijk daarnaast ook wel een straf van God. Net als in het boek Job kunnen we de grote vragen naar het waarom niet op één simpele formule brengen. Als we rondom de Bijbel in gesprek gaan, blijken de dingen vaak veel gecompliceerder te liggen.”

Ezechiël

In 1994 schreef de predikant het boekje ”Gereformeerd en toch hervormd. Een theologische en kerkelijke plaatsbepaling van ds. J. J. Knap Czn.”

Dr. Van den Herik is een wetenschapper. Hij vond het heerlijk om aan zijn proefschrift te werken over een ingewikkeld onderwerp: het tempelvisioen van Ezechiël. Tijdens de studie had hij te maken met drie vakgebieden: Oude Testament, kerkgeschiedenis en systematische theologie.

Zijn slotconclusie was dat de profeet Ezechiël niet bedoeld heeft om een blauwdruk te geven voor de bouw van een nieuwe tempel. „De precieze maten moeten geplaatst worden in de literaire context van die tijd en waren vooral symbolisch bedoeld. De belofte van de nieuwe tempel is in de eerste plaats vervuld in Christus en wordt uiteindelijk vervuld door de komst van het Nieuwe Jeruzalem. Het is niet te verwachten dat er werkelijk ooit een dergelijke tempel komt in Jeruzalem.”

Zijn aanleg voor de theologische wetenschap kreeg een vervolg in een docentschap aan de Evangelische Theologische Faculteit in het Belgische Leuven, vanaf het begin van dit jaar, waar hij in deeltijd Oude Testament geeft. Hij doet het graag. De vraag of er een docentschap aan een Nederlandse theologische faculteit in zit, kan hij niet beantwoorden. „Voor nu vind ik de combinatie zoals hij is prima. Ik ben met vreugde in Dordrecht begonnen en hoop er een poos te mogen werken. Wat er eventueel later op mijn pad komt, zie ik dan wel.”

Catechesemethode

Docent was hij ook bij het schrijven –samen met ds. P. van der Kraan, N. A. Broer en A. Pals– van de catechesemethode ”Leren om te leven”, tussen 1995 en 2006. Ds. Van den Herik: „Ik ga niet alleen graag om met ingewikkelde theologische vragen, maar wil de Bijbelse antwoorden graag doorvertalen naar gewone gemeenteleden en vooral naar jongeren.”

Ds. Van den Herik is niet somber. „Ik heb er tijdens de dienst in Moordrecht over gepreekt dat het Woord van de Heere gelouterd, beproefd is. De Heere heeft me al die jaren niet in de steek gelaten. Ik heb hoop voor de toekomst, ook voor de jongeren. God meent wat Hij zegt. Hij is een schild voor allen die de toevlucht tot Hem nemen.”

Ds. A. J. van den Herik

Arie Johannes van den Herik werd op 20 januari 1966 geboren in Strijen. Hij studeerde theologie aan de Rijksuniversiteit Utrecht. Vijfentwintig jaar geleden, in 1995, werd hij predikant van de hervormde gemeente te Moordrecht. Daarna stond hij in Oene (2000), Hoevelaken (2006) en Moerkapelle (2010). Onlangs, op 6 september, deed hij intrede in de Augustijnenkerk te Dordrecht. Sinds 1 januari is hij ook deeltijds gastdocent aan de Evangelische Theologische Faculteit in Leuven.

Ds. Van den Herik is getrouwd en vader van vijf kinderen.