Dr. Hebe Kohlbrugge (102) overleden

Hebe Kohlbrugge. beeld Sjaak Verboom

In de nacht van maandag op dinsdag is dr. Hebe Charlotte Kohlbrugge overleden. De oud-verzetsstrijdster werd 102 jaar oud. Nog in september sprak zij in de Arnhemse Eusebiuskerk de jaarlijkse conferentie ”Bridge to the Future” toe, met als thema vrouwen en oorlogsgeweld. En op 4 mei legde zij een krans tijdens de dodenherdenking op het Domplein in Utrecht.

Hebe Kohlbrugge (achterkleindochter van dr. H. F. Kohlbrugge) werd geboren op 8 april 1914 in Utrecht. Ze studeerde theologie bij Karl Barth in het Zwitserse Basel.

In de Tweede Wereldoorlog raakte ze betrokken bij het verzet en zat ze enige tijd in het concentratiekamp Ravensbrück. Na de oorlog deed ze vredeswerk in Duitsland en werd ze meerdere malen onderscheiden. In 1990 kreeg ze een eredoctoraat in Praag, vijf jaar later in Cluj, in Roemenië. In 2002 verscheen haar autobiografie ”Tweemaal twee is vijf”. In december 2013 werd ze op de Tsjechische ambassade in Den Haag onderscheiden vanwege haar verdiensten voor de rechten van de mens.

2016-12-13-KRK2-hebe-1-ZW-V_webDr. Hebe Charlotte Kohlbrugge: verzetsstrijdster en pleitbezorgster van vrede en verzoening

Dr. Hebe Kohlbrugge is de achterkleindochter van dr. H. F. Kohlbrugge, predikant te Elberfeld. Ze heeft veel van diens preken gelezen. „Sommige vond ik heel mooi, andere begreep ik niet zo goed. Wat hij allemaal over het Oude Testament heeft gezegd, is denk ik wel heel belangrijk.”

In de Tweede Wereldoorlog raakte Hebe Kohlbrugge betrokken bij het verzetswerk tegen de Duitse overheersing. Clandestien reisde ze naar Zwitserland om geheime documenten af te geven. In haar eentje kroop ze midden in de nacht door donkere bossen de grens over.

Tijdens spionagewerk in 1944 voor de Nederlandse regering werd ze, reizend onder een valse naam, gepakt. Ze werd naar het Oranjehotel in Scheveningen gebracht, waarna ze in september 1944, via Vught als tussenstation, terechtkwam in het vrouwenkamp Ravensbrück. Nog steeds onder een valse naam.

Tijdens een dankdienst ter gelegenheid van haar honderdste verjaardag, in april 2014, besloot Kohlbrugge haar toespraak met de woorden: „Maar uiteindelijk komt alle dank toe aan God de Heer, Die mij geholpen heeft. Die ervoor zorgde dat de Sachbearbeiter in Scheveningen mij geloofde, dat de Aufseherin in Vught mij niet verraadde, Die mij in contact bracht met de communistische meisjes in Ravensbrück.”

---

Lees ook in Digibron:

Oud-verzetsvrouw Kohlbrugge heeft een boodschap (Reformatorisch Dagblad, 17 september 2016)

Ex-verzetsvrouw Kohlbrugge (102) legt 4 mei krans (Reformatorisch Dagblad, 29 april 2016)

Psalm 92 centraal tijdens dankdienst Hebe Kohlbrugge (Reformatorisch Dagblad, 14 april 2014)

Kordate Kohlbrugge – interview met dr. Hebe Kohlbrugge (Reformatorisch Dagblad, 20 december 2013)

Open brief aan PKN over dialoog islam (Reformatorisch Dagblad, 28 augustus 2009)

Werken zolang het dag is – interview met dr. Hebe Kohlbrugge (Terdege, 15 april 2009)

“Weinigen durfden hun mond open te doen” – interview met dr. Hebe Kohlbrugge (Reformatorisch Dagblad, 14 juli 2006)

Onverzettelijkheid als familietrek – interview met dr. Hebe Kohlbrugge (Reformatorisch Dagblad, 21 juni 2002)