DC-symposium: zoeken naar rust in rusteloze maatschappij

Op het jaarlijkse symposium van studentenvereniging Depositum Custodi spraken R. J. van Putten (links) en ds. H. Liefting. beeld RD
2

Wanneer de gerichtheid op een hogere werkelijkheid verdwijnt en het scheppingsritme wordt genegeerd, komt er een razende en rusteloze maatschappij die zonder onderbreking doordraait.

Met deze waarschuwing besloot R. J. van Putten zaterdag zijn lezing ”Zat van onrust” op het jaarlijkse symposium van de reformatorische studentenvereniging Depositum Custodi. Thema van de bijeenkomst was ”Repos Ailleurs, rust en onrust in maatschappij en geloof”.

Van Putten, verbonden als onderzoeker aan het Wetenschappelijk Studiecentrum van de ChristenUnie, citeerde een bekende uitspraak van premier Lubbers: „Nederland is ziek.” Van Putten voegde daaraan toe: „Nederland is moe.” In de maatschappij is er volgens hem een plicht tot hoge productiviteit terwijl het „spook van de overbodigheid” dreigt; banen kunnen zomaar verdwijnen als elders op de aardbol de productie goedkoper kan.

Volgens de onderzoeker worden mensen door het tempo van de huidige maatschappij tot het uiterste opgejaagd zonder mogelijkheden tot rust. Niet alleen christenen, maar ook seculiere filosofen wijzen op de noodzaak van meditatie of voor het inlassen van ”accudagen”.

Van Putten bevroeg de christelijke traditie op het thema ”rust”. Hij noemde het opvallend dat hij in zijn zoektocht meer gedachten over contemplatie en rust vond in het jodendom en het rooms-katholicisme dan in de gereformeerde traditie. De joodse traditie biedt volgens de onderzoeker diepzinnige overpeinzingen over de zegen van de sabbat als het kroonjuweel van de schepping en de viering van de rust na verlossing uit de Egyptische slavendienst. Van Putten liet een aantal gedachten van rabbijn Abraham Joshua Heschel en van christelijke denkers als Augustinus, Blaise Pascal en Josef Pieper de revue passeren. Hij trok de conclusie dat rust tot de hoogtepunten van het leven behoort en niet een onderbreking is met het doel nog harder te werken.

Sabbatsjaar

Ds. H. Liefting, emeritus predikant binnen de Protestantse Kerk in Nederland, citeerde in zijn lezing ”Ik zal u rust geven” een aantal Bijbelteksten rond rust.

De Bijbel begint volgens de predikant met weldadige rust in het paradijs, maar als die door Adam en Eva wordt verstoord, volgt op bijna elke bladzijde voortdurende onrust. In al die onrust blijkt de gave van de sabbat een grote weldaad. „De sabbatsrust is niet alleen goed voor de mens, maar ook voor de hele schepping. Het sabbatsjaar en het jubeljaar zijn een weldaad voor de armen”, aldus de predikant.

Ds. Liefting wees ook op de keerzijde, namelijk het veronachtzamen van rustvoorschriften. „Ook christenen kunnen in beslag worden genomen door allerlei verlangens. Helaas bezwijkt men ook in de gereformeerde gezindte voor de advertenties van vakanties met goedkope vliegtickets”, zo waarschuwde de predikant.

De rust wordt volgens ds. Liefting in het Nieuwe Testament als kostbaar gezien. „Jezus Christus als Heer van de Sabbat belooft vermoeiden en belasten rust te geven.”