Coronacrisis: wake-upcall voor mens en schepping

Bezinning
Dr. Hans Burger. beeld Melle Rozema

De verkeerde omgang met de schepping heeft ook gevolgen voor de mens. „Het coronavirus drukt ons met de neus op de feiten”, zegt dr. Hans Burger.

Hij publiceert in april bij de Willem de Zwijgerstichting de brochure ”Hoop voor een zuchtende schepping. Reflecties over lijden en ecologie bij Romeinen 8”. Het woord corona komt er niet in voor, maar toen het boekje uit was, begreep dr. Burger, docent aan de Theologische Universiteit Kampen, hoe actueel het onderwerp was.

Dr. Burger: „Ik had het boekje vóór de crisis geschreven, maar nu komen de vragen met kracht op je af: het zuchten en lijden van de schepping als gevolg van het menselijk handelen, en ook het zuchten als het gevolg van het virus. Het virus zelf is natuurlijk niet het gevolg van menselijk handelen, maar het zegt wel iets over de manier waarop we met de schepping en de dieren omgaan.”

Crisis

Het boekje beschrijft hoe de schepping onderworpen is aan zinloosheid, verderf en vergankelijkheid. Dat heeft alles te maken met de gevolgen van de zonde. Daarbij komt de invloed van de wetenschap en techniek sinds de Verlichting.

De schepping bevindt zich in een ecologische crisis, die zijn weerga niet kent, aldus dr. Burger. „Er zijn veel ecologische problemen die veroorzaakt zijn door menselijk handelen. Dat wordt duidelijk wanneer je kijkt naar hoe grensoverschrijdend het gedrag is van mensen op ecologisch gebied. We negeren de ecologische grenzen van onze planeet. De problemen zijn zo groot, de menselijke hebzucht lijkt onuitroeibaar, het zuchten van de schepping is zo’n aanklacht die ons schuldig stelt. Het leven is niet maakbaar, laat staan dat wij deze problemen gaan oplossen.”

Het zijn woorden die geschreven zijn voor de uitbraak van het coronavirus, maar ze zijn actueler dan ooit. Dr. Burger: „Je ziet dat de schepping sinds de crisis opleeft. Zodra de mens tot stilstand komt, bloeit de schepping op. De lucht wordt schoner en je ziet weer vissen in Venetië zwemmen. Maar het is echter niet eenvoudig om onze oude patronen te veranderen. Ik ben bang dat als de crisis voorbij is, het weer wordt: back to usual. Maar wat zeker is, is dat deze gehele crisis mensen aan het denken heeft gezet en weer oog geeft voor zaken als milieu en schepping.”

Dr. Burger laat vooral de hoop schitteren in zijn boekje. Hij verwijst expliciet naar Romeinen 8:21, waarin de apostel Paulus schrijft dat de schepping zelf bevrijd zal worden van de slavernij en het verderf om te komen tot de vrijheid van de heerlijkheid van de kinderen van God.

Dr. Burger: „Het mooie is dat Paulus spreekt van een barensnood. Daarin ligt een positieve duiding: Het is een zuchten ten behoeve van iets nieuws, een nieuwe hemel en een nieuwe aarde.”

Ziel

Dr. Burger stelt dat God de schepping verlost mét de mens. Anders zouden mensen zich alleen moeten bezighouden met evangelisatie. „De mens is niet alleen ziel, maar een belichaamde ziel, deel van de schepping. De schepping is met mensen gevallen, maar wordt ook met mensen verlost. De vloek in Genesis 3 betreft niet de schepping als geheel en is niet totaal. Anders zou het project van God met Zijn schepping mislukt zijn.”

Dr. Burger wijdt de laatste hoofdstukken aan het werk van Christus en de Heilige Geest. „Als de Opgestane is Christus de eerstgeborene van de hele schepping. Door Hem bestaan alle dingen en door Hem heeft de schepping toekomst. Hij is de nieuwe mens door wie de schepping weer hoop heeft gekregen.”

De Geest hoort bij de nieuwe tijd en zucht volgens Romeinen 8 mee in het lijden van de tegenwoordige tijd, aldus Burger. „Wij wachten, hopen, zuchten, en de Geest gaat mee zuchten. Waar wij zuchten, puffen, kreunen, daar zucht en kreunt de Geest met ons mee.”