Bisschop bouwt bruggen in door oorlog verscheurd Zuid-Sudan

De Nederlandse MAF-vlieger Wim Hobo (l.) overlegt met de Zuid-Sudanese bisschop Taban (r.) over een vlucht vanuit de Zuid-Sudanese provinciehoofdstad Kapoita, vlak bij de grens met Uganda en Kenia. beeld LuAnne Cadd
2

Hij wordt beschouwd als een enthousiasmerende persoonlijkheid. Daardoor weet de Zuid-Sudanese bisschop Paride Taban bruggen te bouwen in zijn door oorlog geteisterde land. Woensdag krijgt hij in Middelburg de Four Freedoms Award voor vrijheid van godsdienst.

Dat de onderscheidingen in Middelburg worden uitgereikt –in aanwezigheid van het koninklijk paar en premier Rutte– is niet het enige Nederlandse tintje aan de prijzen. Ook de Nederlandse piloot Wim Hobo kent bisschop Taban goed. In Zuid-Sudan verzorgt de MAF-vlieger het transport van mensen en goederen naar afgelegen gebieden. Op zijn passagierslijst prijkt regelmatig de naam van de 82-jarige geestelijke.

Hobo, geboren en getogen in het Gelderse Brakel: „Ik heb hem nu een stuk of zes keer gevlogen. Hij krijgt enorm veel respect van de bevolking, merk ik. Het is te zien aan de reacties van de Sudanezen, ongeacht van welke stam ze zijn. Deze man weet deuren te openen.”

Taban krijgt een van de vijf prijzen die woensdag worden uitgereikt. De internationale Four Freedoms Award gaat naar het klimaatakkoord van Parijs. De prijs voor vrijheid van meningsuiting gaat naar de Turkse journalist Erol Önderoglu, de award voor vrijwaring van gebrek aan de Belgische natuurbeschermer Emmanuel de Merode voor het werk van de Virunga Alliance in de Democratische Republiek Congo en de prijs voor vrijwaring van vrees wordt uitgereikt aan Urmila Chaudhary uit Nepal. Zij zette zich in voor het beëindigen van kinderslavernij en voor het recht op onderwijs voor meisjes.

Dorp

De inmiddels hoogbejaarde geestelijke Taban was in 2005, nadat hij al met emeritaat was, de grondlegger van een dorp in Zuid-Sudan dat vrij is van stammentwisten; het Kuron Vredesdorp. In de rest van het land ontwricht stammenstrijd al tientallen jaren de samenleving.

Zuid-Sudan scheidde zich na een jarenlange oorlog in 2011 af van het islamitische noorden. Kort daarop begonnen zuiderlingen in hun pas opgerichte Zuid-Sudan een bloedige burgeroorlog. De gevechten tussen de twee grootste etnische groepen in het zuiden; de Nuer en de Dinka, duren tot de dag van vandaag voort.

„Bisschop Paride Taban blijft zich lokaal, nationaal en internationaal inspannen voor een beëindiging van het menselijke leed en een vreedzame oplossing van het conflict in Zuid-Sudan”, zegt de organisatie Roosevelt Foundation in Middelburg, die de prijzen uitreikt. Volgens de rooms-katholieke kardinaal Eijk bevestigt de onderscheiding „de verzoenende rol die religie kan spelen in een conflict.”

Taban weet volgens de Roosevelt Foundation als een van de weinige promintenten in Zuid-Sudan strijdende partijen ter verantwoording te roepen. „Zowel met regeringsleiders als met aanvoerders van gewapende groepen praat hij over de weg naar vrede.”

Versplintering

Ondanks zijn inspanningen heeft Taban niet kunnen voorkomen dat het conflict in Zuid-Sudan is ontaard in een strijd tussen allerlei splintergroepen. Een groot deel van de bevolking van het land is gevlucht voor het geweld. Maar met zijn werk „houdt hij de hoop op vrede levend, niet alleen door het woord van God te preken maar door ernaar te leven”, aldus de Roosevelt Foundation.