Dr. T. Brienen vraagt aandacht voor polemiek over de liturgie

Wat is het centrale punt van de eredienst: de kansel (verkondiging) of de avondmaalstafel (sacrament)? Daarover is tachtig jaar geleden in de toenmalige Hervormde Kerk intensief gediscussieerd.

Onder invloed van de Liturgische Beweging kwam meer en meer het sacrament centraal te staan (werd zelfs de héle eredienst sacramenteel genoemd), iets waar dr. O. Noordmans grote moeite mee had. Daarom reageerde hij in 1939 met zijn boek ”Liturgie”, waarin hij het Woord centraal stelde en pleitte voor een sobere liturgie. Een reactie van prof. dr. G. van der Leeuw, de belangrijkste theoloog van de Liturgische Beweging, kon niet uitblijven. Hij was van mening dat de calvinistische traditie radicaal had gebroken met de grondvorm van de liturgie, omdat het avondmaal werd losgekoppeld van het Woord.

Ziedaar een interessante en spannende discussie tussen twee „grote theologen”, een gesprek dat destijds eigenlijk nooit is afgemaakt. In zijn nieuwste boekje vraagt de hoogbejaarde dr. T. Brienen –emeritus predikant van de Christelijke Gereformeerde Kerken– opnieuw aandacht voor deze polemiek. Daarbij kiest hij, na een uitvoerige weergave van de standpunten, in nog geen drie bladzijden voor de positie van Noordmans. Begrijpelijk. Maar dat er ook wel vragen te stellen zijn bij de eenzijdige nadruk van Noordmans op de eredienst als nauwelijks meer dan verkondiging, dat benoemt de auteur niet.

Wie zich in deze discussie wil verdiepen, vindt in dit boekje niettemin een heel aardige introductie.

Kansel of Tafel. Een indringende liturgische problematiek. Een discussie tussen twee grote theologen, Teus Brienen; uitg. bc.bs; 122 blz.; € 18,50