Column: Schoonheid en ontzetting in het klaslokaal

beeld RD, Anton Dommerholt

Kees van der Staaij was op Radio 4. Nu gebeurt het vrijwel dagelijks dat een bekende Nederlander zijn of haar klassieke hart komt luchten op ’s lands klassieke zender, maar nu had het ook nieuwswaarde voor deze krant. Het betrof immers een staatkundig gereformeerd hart.

Binnen een tijdspanne van een werkweek passeerden zo rond halfelf uiteindelijk vijf klassieke evergreens: een kerkcantate van Bach, een deel uit Händels ”Messiah”, ”Für Elise” van Beethoven, ”Morgenstimmung” van Grieg, maar ook het humoristische ”Carnaval des Animaux” van Saint-Saëns. Ziedaar het profiel van de SGP-bons: vroom, empathisch, maar ook vrolijk.

Zou dit radio-optreden stemmen opleveren voor de kleine christelijke partij? Ik verwacht dat de muziekkeuze van Van der Staaij het onder de luisteraars van Radio 4 beter zal doen dan de SGP-standpunten over cultuur en kunst.

In precies hetzelfde klaslokaal waar Van der Staaij ooit voor het eerst die maffe muzikale dierenparade van Saint-Saëns voorbij hoorde trekken, draaide ik de afgelopen weken met een vwo 4-klas juist een serie ”lessen van schoonheid en ontzetting”. De vierdeklassers presenteerden hun favoriete kunstwerk, met een toelichting op de inhoud en achtergronden. Wat zeker niet mocht ontbreken was de persoonlijke reflectie op de muziek. Wat maakt die muziek nou zo de moeite waard en wat zegt de keuze eigenlijk over jezelf? Dat deden de leerlingen consciëntieus, bang als ze waren voor een publiek „kruisverhoor van Van Dijk.” Sommige presentaties zouden zo op Radio 4 kunnen, zo rond halfelf. Of nee, 3FM of Radio 538 zou gezien de stijl beter passen.

Ik vind het elke keer weer van lef getuigen als leerlingen een stukje van hun identiteit blootgeven. Zo’n kunstzinnige reflectie is best lastig, zeker als je je in een levensfase bevindt waarin je lang niet altijd zo goed weet wat je vindt.

Maar zoiets hoeft natuurlijk niet per se publiekelijk in de ether of voor de klas te gebeuren. Kleinschaliger werkt misschien nog veel beter. Een „vet nummer” als bemiddelaar tussen ouders en een kind, een lied als aanknopingspunt tijdens een huisbezoek, je lijflied tijdens je eerste date. Muziek vormt een te groot onderdeel van ons leven om te verwaarlozen tijdens onze interactie. Een bijkomend voordeel is dat iedereen eens even stilzit en luistert.

Laatst luisterde ik samen met wat oude studievrienden een paar tamelijk nihilistisch liedjes van Stef Bos. Hij zong over de hemel. Waar is de hemel eigenlijk? Soms ziet de artiest die in de ogen van een vrouw, maar dat duurt maar even, aldus de zanger. Het werd een latertje. We wisten vervolgens wel weer wat we aan elkaar hadden.